'Geweld tegen leerkrachten veel zwaarder bestraffen'

De Besturenraad (een club van schoolbestuurders) heeft onderzoek gedaan naar geweld tegen leraren. Van de deelnemende schoolleiders, vooral van basisscholen, zegt 68 procent dat geweld tegen leraren vaker voorkomt dan gedacht. Veel schoolleiders hebben ervaring met leerlingen die ouders verhaal laten halen na een bestraffing. En ook met leerlingen die docenten uitschelden, schoppen of slaan of een mes trekken.

Daarom, zo vindt de Besturenraad, moet geweld tegen leraren strenger worden bestraft, net zoals dat gebeurt bij geweld tegen ambulancebroeders en agenten. 'Politiek en samenleving moeten veel nadrukkelijker achter scholen gaan staan.' Schoolleiders blijken huiverig om met incidenten van geweld en intimidatie naar buiten te komen uit angst voor het aanzien van de school. (Volkskrant 25-11-2011).

De stok achter de deur
Een zware straf voor geweldplegers lijkt me terecht. Geweld is namelijk niet acceptabel. De hoop is natuurlijk dat de dreiging van een zware straf preventief zal werken. Is het niet op de eerste agressieve ouder, dan wel op de tweede (die hoorde dat zijn voorganger twee jaar achter de tralies ging). Kennelijk is die strafdreiging nu niet krachtig genoeg om mensen op andere gedachten te brengen.

Bakkers en fietsenmakers verdienen ook onze steun
Als je geweld tegen leerkrachten zwaarder gaat straffen dan 'gewoon' geweld is er toch iets mis, lijkt me. Waarom zou je bakkers en fietsenmakers (of tandartsen en interieurverzorgers als we toch bezig zijn) dan niet ook die extra bescherming bieden? Zij hebben toch ook recht op een veilige werkplek zonder dat ze in elkaar worden geslagen of uitgescholden?

Het punt waar het hier om gaat is het krachtige signaal: door zwaardere straffen te eisen toon je spierballen. We zeggen als samenleving dat geweld tegen leerkrachten niet acceptabel is. Maar betekent dat feitelijk niet dat we automatisch aangeven dat er ander geweld is dat nog wél een beetje acceptabel is? Is een vechtpartij met een toevallige voorbijganger op straat minder erg dan met een leerkracht?

Volgens mij is de oplossing niet om zwaardere straffen mogelijk te maken voor bepaalde beroepsgroepen, maar om - in alle gevallen dat duidelijk sprake is van bewezen eenzijdig geweld - het hele arsenaal dat al lang beschikbaar is verstandig in te zetten.

Norm uitdragen en verdedigen
De norm is dat je conflicten niet met je handen oplost, maar met praten. Je mag wel boos worden, maar niet agressief. En als je toch agressief wordt, volgen er maatregelen. Als alle werknemers met een publieke taak (en dat zijn er zo'n 700.000 in Nederland) nou eens collectief die norm zouden gaan uitdragen en verdedigen? En als al die mensen nou eens de moeite zouden nemen om na een incident naar het politiebureau te gaan om aangifte te doen. Dan zou het signaal veel krachtiger zijn. Dat vereist een cultuuromslag (rotwoord), maar ik zie eigenlijk geen alternatief.

Meer lezen
Het onderzoek dat ik deed voor Veilige Publieke Taak is op 22 november 2011 in de Tweede Kamer besproken. Daaruit blijkt dat 47 procent van het personeel in het primair onderwijs in 2011 zelf het slachtoffer werd van agressie of geweld. Dat is minder dan in 2007 (toen was het 59 procent), maar het is natuurlijk nog veel te veel. Lees het rapport hier.